Rządowy Program Polityki Zdrowotnej leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce na lata 2022-2026 Dzięki realizacji programu chcemy zmniejszyć liczbę zachorowań na AIDS. Naszym głównym założeniem jest poprawa jakości życia oraz jego przedłużenie u osób zakażonych HIV i chorych na AIDS. W programie leczenia WZW typu C mogą wziąć udział pacjenci powyżej 18 roku życia z rozpoznaniem przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Warunkiem jest obecność HCV RNA (materiału genetycznego wirusa) w surowicy krwi lub w tkance wątrobowej oraz obecność przeciwciał anty-HCV. Wirusowe zapalenie wątroby typu A (wzw A) Nadzór Epidemiologiczny. Żółtaczka- czyli zażółcenie skóry, białkówki oczu błon śluzowych- najbardziej charakterystyczny objaw wzw A. Żródło: CDC/ Dr. Thomas F. Sellers, Emory University. Wirus zapalenia wątroby typu A (HAV), z rodziny Picornaviridae, rodzaju Hepatovirus. Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO) to program wieloletni na lata 2020-2030 wprowadzający kompleksowe zmiany w polskiej onkologii. Strategia została przyjęta przez Radę Ministrów w drodze uchwały. NSO to tzw. cancer plan, czyli kompleksowy program walki z rakiem. Strategia jest odpowiedzią na wzrost zachorowań na choroby nowotworowe w Jeśli chcesz korzystać z opieki zdrowotnej w Polsce, to musisz nabyć do tego prawo. Nabywasz prawo do ubezpieczeń społecznych, jeśli: Ubezpieczysz się w Polsce w wyniku zatrudnienia lub samozatrudnienia. Będziesz pobierać brytyjską emeryturę lub rentę przekazywaną do Polski za pośrednictwem banku prowadzącego działalność w Polsce. Najnowsze listy leków refundowanych, które obowiązują od 1 lipca i od 1 września 2018 r. przyniosły duże zmiany w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C w Polsce. W lipcu do refundacji weszła terapia lekiem Epclusa (sofosbuwir + welpataswir). Od września refundowany jest Maviret (Glecaprevirum + Pibrentasvirum). Autorzy przedstawiają współczesny stan wiedzy na temat wirusowego zapalenia wątroby typu C. Omawiają epidemiologię zakażeń HCV. metody ich diagnozowania oraz historię naturalna choroby. Szczegółowo omówiono obowiązujące w Polsce i na świecie zasady ich leczenia. Interferon pegylowany w połączeniu z rybawiryną przyczynił się stosowane leczenie [2]. W Afryce, w Azji — przede wszystkim w Ja - ponii — mamy do czynienia z dużą liczbą za-chorowań na WZW typu C. Szacuje się, że za - każeniu HCV uległo 3% populacji światowej. W Polsce każdego roku odnotowuje się około 2000 nowych zachorowań na WZW C [7–9]. Około 80% infekcji HCV to zakażenia jatro- Programem objęci są obywatele Polski, a także inne osoby, które podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Materiały Treść programu Leczenie antyretrowirusoweosób żyjących z wirusem HIV w Polsce na lata 2017-2021.pdf 3.60MB Treść programu Leczenie antyretrowirusoweosób żyjących z wirusem HIV w Polsce na lata 2017 Laktoferyna a leczenie trądziku Udowodniono, że laktoferyna wykazuje pozytywny wpływ na zmiany zapalnie spowodowane trądzikiem . Między innymi w badaniu opublikowanym w Nutrition w 2010 roku uczestnicy spożyli albo sfermentowane mleko z 200 mg laktoferyny, albo „czyste” sfermentowane mleko raz dziennie przez dwanaście tygodni. tMTwPi. Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online O najnowszych osiągnięciach w terapii WZW C i innych schorzeń wątroby mówili naukowcy i lekarze klinicyści na 46. dorocznym kongresie Europejskiego Towarzystwa Badań nad Wątrobą (EASL), które odbyło się w dniach 30 marca - 3 kwietnia w Berlinie. W niedalekiej przyszłości nasz arsenał leków przeciw wirusowi HCV, wywołującemu WZW C, wzbogaci się o telaprewir i boceprewir. Badania potwierdziły, że znacznie zwiększają one skuteczność obecnie dostępnej terapii u tych pacjentów, u których daje ona najsłabsze efekty. Leki te jeszcze w tym roku zostaną zarejestrowane w USA i w Europie - powiedział PAP prof. Robert Flisiak, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Duże nadzieje wiąże się z interferonem lambda (IFN-lambda), który - jeśli przyszłe badania potwierdzą jego skuteczność - może stać się bezpieczniejszą alternatywą dla pegylowanego interferonu alfa, obecnego standardu w terapii WZW C. W pracach nad lekiem o nazwie alisporiwir, należącym do zupełnie nowej grupy leków anty-HCV, uczestniczą bardzo aktywnie polscy naukowcy. Ich wyniki okazały się być tak obiecujące, że kierujący badaniami prof. Flisiak został poproszony o wykład na ten temat podczas sesji otwierającej kongres. ZAMIAST DWÓCH - TRZY LEKI WZW C jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HCV, który przenosi się z człowieka na człowieka, głównie przez kontakt z zakażoną krwią, a rzadziej - ze śliną, nasieniem, śluzem w pochwie. Najczęściej do zakażeń dochodzi w placówkach służby zdrowia, w trakcie zabiegów medycznych, jak zastrzyki czy pobieranie krwi, ale jesteśmy na nie narażeni również podczas zabiegów stomatologicznych, kolczykowania, tatuowania, u fryzjera, manikiurzystki, a nawet stosując maszynkę do golenia czy szczoteczkę do zębów osoby zakażonej. Ryzyko infekcji drogą seksualną badź przeniesienia wirusa z matki na noworodka jest stosunkowo małe. Na przewlekłą postać WZW C cierpi ok. 170 mln ludzi na świecie. Przeważnie rozwija się ona bezobjawowo, ale nieleczona po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach może doprowadzić do marskości i niewydolność wątroby lub do raka tego narządu. Szacuje się, że wirus HCV razem z wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) odpowiadają za 70-80 proc. przypadków marskości wątroby i za 80 proc. przypadków pierwotnego raka wątroby. WZW C jest w Europie główną przyczyną transplantacji tego narządu. W Polsce liczbę osób posiadających przeciwciała anty-HCV szacuje się na około 700 tys. Jak wynika z dużego badania epidemiologicznego (wśród 26 tys. osób) prezentowanego przez polskich badaczy podczas kongresu EASL, ponad 250 tys. Polaków powinno otrzymać jak najszybciej leczenie. Tymczasem aktualne finasowanie diagnostyki i terapii zakażeń HCV umożliwia leczenie mniej niż 5 tys. osób rocznie. Obecnie brak skutecznej szczepionki przeciw wirusowi HCV. Standardem w terapii WZW C jest pegylowany interferon alfa podawany w iniekcjach raz na tydzień w kombinacji z przeciwwirusową rybawiryną, którą zażywa się doustnie raz dziennie. Jednak, u osób zakażonych wirusem o tzw. genotypie 1 (tj. o specyficznym zestawie genów) skuteczność tych leków wynosi średnio 40 proc. Genotyp 1 jest najczęstszy wśród pacjentów rasy białej. Dotyczy to również Polski, gdzie w niektórych regionach zakażonych nim jest aż 80 proc. chorych na WZW C. Dwa nowe doustne leki, telaprewir i boceprewir, mogą znacznie poprawić efekty leczenia tych osób. Hamują one enzym wirusa o nazwie proteaza, bez której HCV nie może się namnażać w komórkach gospodarza. Dzięki dodaniu tych leków do standardowej terapii, jej skuteczność u pacjentów dotąd nieleczonych wzrosła do około 70 proc. Zdaniem prof. Flisiaka, jeszcze ważniejsze jest to, że leki te mają równie wysoką skuteczność u pacjentów, u których standardowa terapia dała niewystarczające efekty lub u których doszło do nawrotu choroby. Podczas kongresu EASL udokumentowano to w badaniach nad telaprewirem - powiedział specjalista. Przedstawione w Berlinie wyniki badania REALIZE prowadzonego w grupie 662 pacjentów z genotypem 1 wykazały, że lek ten daje też dobre efekty u chorych, którzy nigdy nie zareagowali na standardową terapię (tzw. null responders). Gdy dodano do niej telaprewir, odsetek wyleczeń wyniósł 29-33 proc. - zależnie od zastosowanego schematu terapii, natomiast w grupie kontrolnej skuteczność wyniosła tylko 5 proc. Za wyleczenie uznaje się stan, w którym we krwi pacjenta nie wykrywa się cząstek wirusa w pół roku po zakończeniu terapii. To pierwszy lek, którego skuteczność w tej najtrudniejszej grupie chorych potwierdziły zaawansowane badania, podkreślali naukowcy obecnie na kongresie. Dzięki takim postępom w leczeniu WZW C można będzie znacznie zredukować groźne skutki tej choroby - podsumował biorący udział w badaniach REALIZE prof. Stefan Zeuzem ze Szpitala Uniwersytetu J. W. Goethego we Frankfurcie. Zdaniem prof. Flisiaka, wyniki te wskazują, że najbliższą przyszłością w leczeniu WZW C jest tzw. terapia trójlekowa. Nie ulega wątpliwości, że w najbliższych latach cały czas konieczne będzie stosowanie interferonu w skojarzeniu z rybawiryną. Ale dodanie do nich któregoś z najnowszych leków znacznie zwiększy efekty terapii - zaznaczył badacz. Jak przypomniał, wraz z zarejestrowaniem telaprewiru i boceprewiru przez Europejska Agencję Medyczną (EMA) będą one teoretyczne dostępne również w Polsce, ale ze względu na wysoką cenę mało który pacjent będzie je mógł nabyć na własny koszt. Zanim leki te będą u nas refundowane upłyną co najmniej dwa lata. Najlepiej by było gdyby wszyscy mogli otrzymać terapię trójlekową, ale ze względów finansowych konieczne będą ograniczenia, dlatego na pewno w pierwszej kolejności powinni dostać ją ci, którzy nie odpowiedzieli na terapię standardową - wyjaśnił prof. Flisiak. Z badań wynika poza tym, że dzięki nowym lekom u znacznej części pacjentów można będzie skrócić terapię. Jest to ważne zwłaszcza dla chorych zakażonych genotypem 1 HCV, u których leczenie interferonem alfa trwa obecnie 48 tygodni, czyli około roku, jest drogie i często źle tolerowane. A NAWET CZTERY Inhibitory proteazy należą do leków przeciwwirusowych, które działają bezpośrednio na wirusa (tzw. direct acting antivirals - DAA) - na jego powielanie się i namnażanie w organizmie ludzkim. Obecnie trwają badania nad innymi lekami z tej klasy. Są to inhibitory enzymu o nazwie polimeraza NS3, który kontroluje powielanie się materiału genetycznego wirusa HCV oraz inhibitory kompleksu replikacyjnego wirusa NS5A, który odgrywa podobną rolę. Pierwszym lekiem z grupy inhibitorów kompleksu NS5A jest lek oznaczony na razie symbolem BMS-790052. Badania na grupce 48 nigdy wcześniej nieleczonych pacjentów zakażonych genotypem 1 HCV wykazały, że dodanie tego leku (w dawce 10 mg) do standardowej terapii zwiększyło jej skuteczność z 25 proc. do 92 proc. Jak podkreślił na spotkaniu prasowym dr Stanislas Pol z Uniwersytetu Paryskiego im. Kartezjusza (Universite Paris V), zaletą inhibitorów kompleksu NS5A jest to, że działają też na inne genotypy wirusa HCV (w tym genotyp 2, 3, 4). Bardzo obiecująco zapowiadają się prace sugerujące, że w dalszej perspektywie skuteczność terapii WZW C (zwłaszcza u pacjentów, u których standardowe leczenie daje najgorsze efekty) można będzie zwiększyć poprzez zastosowanie kombinacji 4 leków. W badaniu na 21 pacjentach zakażonych genotypem 1 wirusa HCV, którzy w ogóle nie zareagowali na standardową terapię (null-responders) uzyskano 100 proc. wyleczeń dzięki zastosowaniu czterech leków - pegylowanego interferonu-alfa i rybawiryny oraz inhibitora polimerazy NS3 (BMS-650032) i inhibitora kompleksu NS5A (BMS-790052). Prace te, choć bardzo obiecujące, znajdują się jednak na bardzo wczesnym etapie. NOWA TAKTYKA Prof. Flisiak uważa, że istotne miejsce w terapii będzie mieć alisporiwir (znany także jako Debio-025). To pierwszy preparat z zupełnie nowej klasy leków przeciwwirusowych, określanych z j. ang. jako host targeting antivirals. W przeciwieństwie do leków, które działają bezpośrednio na wirusa, preparaty z tej grupy hamują jego namnażanie się poprzez blokowanie białek obecnych w organizmie człowieka. Alisporiwir blokuje tzw. cyklofilinę A, białko regulujące powstawanie nowych cząstek wirusa w ludzkich komórkach. W grupie nigdy wcześniej nieleczonych pacjentów zakażonych genotypem 1 HCV uzyskano 76 proc. wyleczeń po dodaniu tego leku do standardowej terapii, podczas gdy w grupie kontrolnej odsetek ten wyniósł 55 proc. W naszych badaniach dowiedliśmy nie tylko wysokiej skuteczności leku, ale - co ważne - nie stwierdziliśmy pojawiania się opornych na niego szczepów HCV - podkreślił prof. Flisiak, który koordynował międzynarodowe badania nad alisporiwirem zarówno w fazie 1. jak i 2. Wynika to z faktu, że alisporiwir działając na ludzkie białko nie wywiera bezpośredniej presji na wirusa. Jego zdaniem, zastosowanie alisporiwiru w kombinacji z lekami o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym - tj. inhibitorami proteazy, polimerazy i kompleksu replikacyjnego NS5A - pozwoli w przyszłości uniknąć ryzyka pojawienia się wywoływanej przez nie oporności HCV. Ponadto, alisporiwir jest najbardziej zaawansowanym w badaniach lekiem aktywnym nie tylko wobec genotypu 1 HCV, ale także 2, 3 i 4, wobec których boceprewir i telaprewir są nieskuteczne. Badania kliniczne nad tym preparatem wkroczyły właśnie w trzecią, ostatnią fazę otwierającą drogę do rejestracji. MOŻE BYĆ BEZPIECZNIEJ Niezależnie od prac nad poprawą skuteczności leczenia WZW C trwają też badania nad lekiem, który może być bezpieczniejszą alternatywą dla pegylowanego interferonu-alfa. Nosi on nazwę interferon lambda. Jak przypomniał na spotkaniu prasowym Andrew Muir z Uniwersytetu Duke w Durham (Północna Karolina, USA) interferony to naturalne białka występujące w naszym organizmie, które biorą aktywny udział w zwalczaniu infekcji wirusowych. Receptory dla INF-alfa znajdują się na komórkach w różnych narządach i tkankach, w tym w mózgu, komórkach krwi i innych. Tym tłumaczy się występowanie działań ubocznych u stosujących go pacjentów, takich jak depresja, objawy grypopodobne (uogólniony ból, gorączka, dreszcze), bóle mięśni i kości oraz powikłania hematologiczne, np. anemia. Z ich powodu ok. 20 proc. chorych bądź przerywa standardową terapię, bądź wymaga zredukowania dawki IFN-alfa. Natomiast, receptory dla aktualnie testowanego IFN-lambda znajdują się niemal wyłącznie w wątrobie, dlatego teoretycznie powinien on mieć mniej działań niepożądanych - wyjaśnił Andrew Muir. Potwierdzają to dotychczasowe wyniki trwających nadal badań, którymi objęto grupę 526 nieleczonych wcześniej pacjentów z WZW C. Po 12 tygodniach terapii, u pacjentów leczonych IFN-lambda znacznie rzadziej występowały objawy grypopodobne, bóle mięśni i kości czy powikłania hematologiczne. Nowy interferon dawał też lepsze efekty terapeutyczne, ale - zdaniem prof. Flisiaka - jego skuteczność musi potwierdzić dalsza obserwacja chorych uczestniczących w tym badaniu. Rezerwuary wirusa HCV znajdują się nie tylko w wątrobie, ale też w innych narządach. A ponieważ receptory IFN-lambda są ograniczone do wątroby rodzi się pytanie, czy będzie on tak samo skuteczny jak IFN-alfa. Aby na to odpowiedzieć musimy jeszcze poczekać co najmniej rok - zaznaczył badacz. Joanna Morga (PAP) zdrowie Zapalenie wątroby - objawy i leczenie WZW typu A i B. Jakie są znaki ostrzegawcze? Zapalenie wątroby to stan zapalny, który najczęściej wywołuje obecność wirusów, alkohol czy nieprawidłowa dieta. Wyodrębniamy ostre i przewlekłe zapalenia... Kazimierz Janicki Plan: do 2030 r. całkowicie wyeliminować WZW typu C. W Polsce 120 tys. osób nie ma pojęcia, że choruje Do zakażenia wirusem HCV może dojść w bardzo wielu miejscach: u stomatologa, kosmetyczki, podczas wykonywania tatuażu, wirus przenosi się przez kontakt z zakażoną... Karolina Świdrak Wirusowe zapalenie wątroby - objawy, profilaktyka, czynniki ryzyka. WZW a nowotwory Wirusowe zapalenie wątroby to choroba narządu wywołana przez wirusy hepatotropowe i niehepatotropowe. WZW jest martwicą wątroby, która najczęściej jest... WZW typu C nadal zbiera żniwo Nie bez powodu nazywane jest cichym zabójcą. Działa podstępnie i w ukryciu, a jego objawy pojawiają się dopiero po kilkunastu latach od zakażenia. Tydzień... WZW A i WZW B - to musisz wiedzieć Te zakażenia dotykają miliony osób na całym świecie każdego roku. Wiele osób nie wie, jak łatwo można zarazić się tymi wirusami. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o WZW... HBsAg – wykrywa zakażenie WZW typu B Obecnie powszechnie stosowanym badaniem, służącym wykryciu we wczesnej fazie zakażenia wirusem HBV, jest test antygenów powierzchniowych tego wirusa, czyli np.... Szczepienia na żółtaczkę - przeciw WZW typu A, żółtaczce typu C, skutki uboczne W Polsce obowiązkowe są szczepienia przeciwko żółtaczce, zwane potocznie jako szczepienia przeciwko WZW, czyli wirusowemu zapaleniu wątroby. Choć nie wszyscy o... Szczepienie przeciw WZW B - kiedy należy się zaszczepić? Szczepionka na wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) jest standardową i obowiązkową szczepionką zalecaną wszystkim noworodkom i dzieciom do 18 roku życia.... Marlena Kostyńska Powrót krztuśca, kiły i różyczki Czy na groźne choroby zakaźne choruje coraz więcej z nas czy coraz mniej? Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH) ma już... Iwona Dudzik | Onet. Aż 80 proc. zakażonych HCV nawet o tym nie wie. Zrób badania i nie daj się chorobie Mimo że w Polsce 200 tys. osób wymaga leczenia zakażenia wirusem HCV, to leczonych jest zaledwie 40 tys. Pozostali zakażeni nie wiedzą, że żyją z wirusem, który... as Przypuszcza się, że podstępny wirus HCV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), tkwi w co czwartym z nas! Został rozpoznany zaledwie 25 lat temu. Zakazić się można poprzez kontakt z krwią chorego. W około 80 proc. przypadków zapalenie wątroby typu C przyjmuje postać przewlekłą. Jakie są objawy zakażenia wirusem HCV? Jak przebiega leczenie WZW C? Przypuszcza się, że podstępny wirus HCV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), tkwi w co czwartym z nas! Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus HCV – Hepatitis C Virus, który mnoży się w komórkach wątroby, wywołując stan zapalny i uszkodzenie narządu. Wykryto go niedawno – w 1989 r. Występuje w 6 odmianach, zwanych genotypami. Na świecie, podobnie zresztą jak w Polsce, dominują zakażenia genotypem 1 (u nas to 90 proc. przypadków), a w dalszej kolejności 2 i 3. W Polsce zakażenie tym wirusem rozpoznano u 750 tys. osób (dla porównania liczbę zarażonych HIV szacuje się na 30 tys.). Epidemiolodzy ostrzegają, że to wierzchołek góry lodowej, bo co roku przybywa 2,5 tys. nowych chorych. Według danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, zebranych na zlecenie WHO, szacuje się, ze 1/4 Polaków jest zakażona. Wirus HCV zidentyfikowano w 1989 r. Wcześniej wiadomo było tylko, że istnieje i wywołuje zapalenie wątroby. Nazywano go Nie-A-Nie-B (NANB Hepatitis). Niestety, w Polsce dopiero 3 lata po wykryciu wirusa (czyli od 1992 r.) zaczęto badać krew krwiodawców na obecność HCV – stąd tak wielka liczba osób nieświadomych choroby. Nasza wiedza o wirusie jest mała – z sondażu TNS OBOP (wrzesień 2007 r.) wynika, że ok. 93 proc. społeczeństwa nie wie, co to jest HCV, jak dochodzi do zakażenia i jakie są rokowania. Co zatem trzeba wiedzieć o chorobie, by bronić się przed nią i nie dyskryminować osób zakażonych? Spis treściJak można się zakazić wirusem HCV?Wirus HCV przenosi się przez seks?Codzienny kontakt z chorym na WZW C jest niebezpieczny?Kto może podejrzewać u siebie zakażenie HCV?Jakie badania wykazują, że jesteśmy zakażeni HCV?Jakie są objawy WZW C?Czym różni się ostre WZW C od przewlekłego?Czy z WZW C można się wyleczyć?Jak przebiega leczenie WZW C?Jakie dolegliwości mogą wystąpić w czasie terapii WZW C?Ile czeka się na leczenie WZW C?Czy kobieta w ciąży może przekazać wirusa HCV dziecku?Czy matka z HCV może karmić swoje dziecko piersią?Jak uniknąć zakażenia HCV?Chorzy na WZW C muszą być na diecie?Czy przebyte WZW C daje odporność na całe życie? Jak można się zakazić wirusem HCV? Do zakażenia WZW C dochodzi w wyniku kontaktu z krwią zakażonej osoby. Drogi zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C) to głównie zabiegi medyczne: pobierania i transfuzji krwi operacji zabiegów stomatologicznych zabiegów dermatologicznych przy robieniu tatuażu przez wstrzykiwanie narkotyków Źródłem wirusa zapalenia wątroby typu C mogą być: rękawiczki lekarskie, jeśli nie są zmieniane przy każdym pacjencie, igły do akupunktury, cudze cążki, żyletki itp. Jeżeli mamy uszkodzona skórę lub śluzówkę, każdy kontakt z krwią osoby zakażonej może prowadzić do zakażenia. Najczęściej jednak łapiemy wirusa w placówkach służby zdrowia, jeśli nie przestrzega się zasad sterylizacji instrumentów, np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych. Wirus HCV przenosi się przez seks? Trudno o jednoznaczną odpowiedź. Choroba nie jest zaliczana do przenoszonych drogą płciową. Jednak ryzyko zakażenia istnieje ze względu na możliwość uszkodzenia naskórka i/lub błony śluzowej narządów rodnych. Epidemiolodzy prawdopodobieństwo zakażenia podczas stosunku płciowego oceniają na ok. 3 proc. przy 25-letnim współżyciu monogamicznym. Są też dane, że do zakażenia poprzez seks dochodzi u mniej niż 1 proc. osób. Trochę większe ryzyko zakażenia istnieje przy praktykach sadomasochistycznych, zwłaszcza kiedy partnerzy używają erotycznych gadżetów. Wirus HCV jest mniej zakaźny drogą płciową niż wirus HBV (wirusowe zapalenie wątroby typu B). Codzienny kontakt z chorym na WZW C jest niebezpieczny? Nie, bo wirus NIE PRZENOSI się przez: kichanie i kaszel trzymanie za ręce przyjacielskie pocałunki korzystanie z tej samej toalety, wanny jedzenie żywności przygotowywanej przez osobę zakażoną HCV (jeżeli żywność nie miała kontaktu z krwią tej osoby) pływanie w tym samym basenie zabawę z dziećmi sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała) Osoba zakażona lub chora musi jednak dezynfekować otarcia i skaleczenia oraz dokładnie je opatrywać. Kto może podejrzewać u siebie zakażenie HCV? Największą grupę stanowią osoby u których przetaczano krew bądź preparaty krwiopodobne przed rokiem 1992 wielokrotnie hospitalizowane po zabiegach chirurgicznych dializowane badane endoskopowo Zagrożeni są też pracownicy służby zdrowia, straży pożarnej, policji, którzy zranili się i mieli kontakt z krwią nosiciela HCV, a także krwiodawcy. Za 80 proc. zakażeń HCV w Polsce nadal odpowiadają placówki służby zdrowia, jeśli nie przestrzega się w nich zasad sterylizacji instrumentów, np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych. Jakie badania wykazują, że jesteśmy zakażeni HCV? Podstawowym są tzw. próby wątrobowe, czyli określenie aktywności we krwi transaminaz ALT i AST (enzymy wytwarzane przez wątrobę). Krew do badania pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Wynik podwyższony świadczy o stanie zapalnym wątroby i jest podstawą do dalszych analiz. Badanie można wykonać w każdym laboratorium, na zlecenie lekarza pierwszego kontaktu. Do rozpoznania konieczne jest też badanie krwi na obecność przeciwciał anty-HCV. W Polsce lekarze podstawowej opieki zdrowotnej wciąż nie mają prawa wystawiać skierowań na badanie krwi w kierunku HCV. Jeżeli lekarz podejrzewa, że pacjent może być zakażony (ma świeży tatuaż, wiele kolczyków), może go skierować do specjalisty chorób zakaźnych, który zleci badanie. Na taką wizytę czeka się wiele miesięcy. Nie wyszukuje się też u nas w sposób aktywny osób zakażonych. Wynik dodatni nie oznacza jeszcze choroby. Może świadczyć o tym, że byliśmy zakażeni, ale organizm pokonał wirusa i jesteśmy tylko nosicielem. Dopiero dodatkowe badanie materiału genetycznego wirusa – RNA HCV we krwi potwierdzą toczący się proces chorobowy oraz pozwolą oznaczyć genotyp, czyli jego odmianę. Istnieje 6 podstawowych genotypów oznaczonych numerami od 1 do 6. Identyfikacja genotypu jest ważna, ponieważ niektóre odmiany poddają się leczeniu łatwiej niż inne. Szczegółowe badanie może zlecić lekarz pierwszego kontaktu, ale wówczas trzeba za nie zapłacić 35–40 zł. Jednak przy podejrzeniu zakażenia wystawia on skierowanie do poradni chorób zakaźnych (są w większych miastach), gdzie badanie wykonywane jest bezpłatnie. Jakie są objawy WZW C? Sygnałem ostrzegawczym może być: zmęczenie trudności z koncentracją niepokój depresja bóle stawowo-mięśniowe swędzenie skóry Odczuwa je 1/3 zakażonych. Ale pozostali nie mają żadnych dolegliwości, dlatego choroba nazywana jest „cichą epidemią”. Może się rozwijać kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat bez żadnych objawów. U niektórych osób z uszkodzeniem wątroby po wielu latach dochodzi do marskości i/lub raka, u innych choroba nie pozostawia śladu. Wczesne rozpoznanie daje możliwość całkowitego wyleczenia. Bardzo rzadkim objawem zakażenia jest zażółcenie skóry i białkówek oczu, dlatego kojarzenie WZW C z żółtaczką jest błędem. Czym różni się ostre WZW C od przewlekłego? Ostre zapalenie wątroby typu C pojawia się 4–12 tygodni po kontakcie z wirusem i trwa ok. 6 miesięcy. Zwykle przebiega bezobjawowo. U ok. 20 proc. organizm samoistnie zwalcza zakażenie w ciągu 6–12 miesięcy od chwili wniknięcia wirusa. Ale aż u 80 proc. zakażenie przechodzi w fazę przewlekłą, która wymaga leczenia. Jeżeli po 6 miesiącach od pierwszych objawów choroby stwierdza się obecność wirusa we krwi, można mówić o przewlekłej fazie choroby, która może wymagać (nie zawsze jest to konieczne i nie u wszystkich możliwe) leczenia farmakologicznego. Wtedy też u części osób pojawiają się pierwsze objawy: nudności, bóle stawów, zmęczenie. Namnażanie się wirusa powoduje zapalenie wątroby, którego przejawem jest podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi. Przewlekłe WZW C prowadzi do marskości i/lub raka wątroby u ok. 30 proc. spośród przewlekle zakażonych. Proces ten nazywany jest włóknieniem. Czy z WZW C można się wyleczyć? Tak. Po wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań (np. chorób tarczycy) chorzy poddawani są farmakoterapii. Jej schemat ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie rozpoznania genotypu jego wirusa oraz tzw. ładunku wirusa (liczba jego kopii w surowicy krwi). Całkowita eliminacja HCV z krwi jest możliwa pod warunkiem systematycznego przyjmowania leków i kontroli postępu terapii. WZW C - gdzie można wykonać bezpłatne badanie w kierunku HCV? Codziennie, bezpłatnie i anonimowo test na HCV, a także test na HIV i test na kiłę, można wykonać w dwóch warszawskich placówkach. Jedna mieści się na al. Jana Pawła II 45A przy Diagnostyce, I piętro w pawilonach (nad Ziko Apteką). Punkt czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 16-20. Druga mieści się na Urysnowie, ul. Nugat 3 przy Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji. Punkt czynny od poniedziałku do piątku w godzinach: 16-20 oraz dodatkowo w środy, piątki i soboty w godz. 10–14. Punkty prowadzone przez Fundację Edukacji Społecznej (FES). Od kilku lat bezpłatne badania w kierunku HCV są organizowane w całej Polsce 28 lipca, z okazji Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby. W tym dniu każdy może wziąć udział w bezpłatnych badaniach przesiewowych anty-HCV. Jak przebiega leczenie WZW C? Plan leczenia wirusowego zapalenia wątroby jest ustalany indywidualnie na podstawie genotypu wirusa. Dotychczas standardem leczenia były zastrzyki podskórne z pegylowanego interferonu alfa, pomagającego zwalczyć różne patogeny w organizmie, w tym wirusy, w połączeniu z doustnym lekiem przeciwwirusowym – rybawiryną. Kuracja mogła trwać, w zależności od genotypu wirusa i kondycji wątroby, od 24 aż do 72 tygodni. Obecnie lekarze dysponują lekami, które pozwalają całkowicie wyeliminować wirusowe zapalenie wątroby typu C. Najnowsza forma leczenia bez interferonu, która w Polsce dostępna jest od 1 lipca 2015 roku, podnosi szanse chorych na wyzdrowienie do 90-100 proc. Poza tym leki te nie mają skutków ubocznych i działają znacznie szybciej niż dotychczas stosowane. Są to Viekirax Exviera, Sovaldi, Harvoni i Olysio. Ten ostatni znalazł się w maju 2015 roku u w programie terapeutycznym finansowanym przez NFZ. Jakie dolegliwości mogą wystąpić w czasie terapii WZW C? Leczeniu mogą, ale nie muszą, towarzyszyć różne dolegliwości: bóle i zawroty głowy, zmęczenie, dreszcze, gorączka, bóle mięśni i stawów, utrata masy ciała, nudności, brak apetytu. Chorzy są przygnębieni, rozdrażnieni, mają trudności z zasypianiem, odczuwają chwiejność nastroju, lęk lub zdenerwowanie, czasem popadają w stany depresyjne. Niektórym wypadają włosy. Złe samopoczucie można łagodzić odpowiednimi lekami przepisanymi przez specjalistę. Ile czeka się na leczenie WZW C? Niestety długo: od roku (w Warszawie) do kilku lat w mniejszych ośrodkach. Oczekiwanie na leczenie jest bardzo trudne dla pacjentów, niektórzy popadają w stany depresyjne. Nic dziwnego – niewielu może za leczenie zapłacić z własnej kieszeni. To wydatek ok. 3 tys. zł miesięcznie. Oczekując na leczenie, trzeba prowadzić zdrowy tryb życia, wtedy jest duża szansa, że nie dojdzie w tym czasie do znacznego pogorszenia stanu zdrowia. Czy kobieta w ciąży może przekazać wirusa HCV dziecku? Do zakażenia w 30–50 proc. przypadków dochodzi podczas ciąży, reszta to zakażenia okołoporodowe. Cesarskie cięcie nie zmniejsza zagrożenia, natomiast dokładne obmycie dziecka z krwi poporodowej prawdopodobnie tak. Wpływ na ryzyko zakażenia ma także czas między odejściem wód płodowych a porodem. Jeśli przekracza on 6 godzin, zagrożenie wzrasta. Czy matka z HCV może karmić swoje dziecko piersią? Może bez obaw karmić piersią. Stężenie wirusa w mleku matki jest znacznie niższe niż w jej krwi. Co więcej, w przewodzie pokarmowym dziecka następuje zniszczenie wirusa. Jak uniknąć zakażenia HCV? Nie ma szczepionki, która chroniłaby przed WZW typu C (w przeciwieństwie do typów A i B). Dlatego należy do minimum ograniczyć sytuacje, w których może dojść do zakażenia. Jeśli poddajesz się zabiegowi, nawet drobnemu (np. zastrzyk, zmiana opatrunku), pilnuj, by był wykonywany w ochronnych rękawiczkach, które powinny być zmieniane po każdym pacjencie. Nie korzystaj z usług w gabinetach kosmetycznych i studiach tatuażu, gdzie nie są rygorystycznie przestrzegane zasady higieny (np. igły nie są jednorazowego użytku, a narzędzia nie są sterylizowane). Nie pożyczaj nikomu ani od nikogo osobistych przyborów, takich jak narzędzia do manikiuru, depilator, maszynka do golenia ważne jest też unikanie kontaktów seksualnych tzw. wysokiego ryzyka, które mogą powodować krwawienie oraz zbliżeń w czasie menstruacji. Zaleca się stosowanie prezerwatyw lub preparatów zwiększających wilgotność w pochwie, które chronią przed urazami śluzówki. Chorzy na WZW C muszą być na diecie? Chorych obowiązuje jeden bezwzględny zakaz: abstynencja alkoholowa. Nie powinni też palić papierosów. Poza tym wystarczy kierować się zdrowym rozsądkiem – wybierać produkty lekkostrawne: gotowane na parze i pieczone w folii, bez sosów, tłuszczu, nadmiaru węglowodanów prostych i soli. Niewskazane są napoje energetyzujące, ale można pić kawę. Warto zrezygnować z produktów sztucznie barwionych i konserwowanych. Osobom chorym zaleca się prowadzenie spokojnego trybu życia, spacery, rower, pływanie. Czy przebyte WZW C daje odporność na całe życie? Nie. Przeciwciała pozostające we krwi nie chronią przed powtórnym zakażeniem, do którego dojść może w przypadku kontaktu z krwią chorego. Czytaj też: Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C): nowe leki, nowe terapie WZW C - jak ustrzec się WZW typu C? miesięcznik "Zdrowie" Czy znasz swoją wątrobę? Pytanie 1 z 10 Co jest największym gruczołem w organizmie człowieka? Ciągłe stosowanie leków może doprowadzić do wytworzenia się oporności na dany lek. W przypadku leczenia wirusowego zapalenia wątroby różnych typów także może dojść do pojawienia się oporności na leki, co zmniejsza skuteczność leczenia. Co jest istotnie w przypadku leczenia wirusowego zapalenia wątroby? Na to pytanie odpowiada prof. dr hab. Janusz Cianciara, hepatolog. Poważnym problemem w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby jest pojawianie się po dłuższym stosowaniu oporności na lek. Oznacza to, że na przykład po roku czy dwóch leczenia danym lekiem, przestaje on być skuteczny. Lek przestaje działać, bo organizm "przyzwyczaił się" do leku i wytworzył na niego odporność. Obecnie złotym standardem leczenia zapalenia wątroby typu C jest równoczesne podawanie interferonu pegylowanego razem z doustnym lekiem przeciwwirusowym, rybawiryną. Sukces leczenia w tym przypadku to trwały zanik wirusa z krwi. Nie możemy powiedzieć o wyeliminowaniu wirusa z całego organizmu, ale można osiągnąć usunięcie go z krwi i w znacznej części z wątroby. Dzięki temu choroba nie będzie postępowała. WZW C nazywamy wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Choroba ta wywołana jest przez otoczkowego wirusa ssRNA z rodziny Flaviviridae rodzaju Hepacivirus. Jego głównymi cechami zewnętrznymi są: średnica wynosząca od 30 do 60 nanometrów, lipidowa otoczka, brak widoczności pod mikroskopem, niskie stężenie w organizmie i nadmierne pobudzenia siateczki endoplazmatycznej w zakażonej komórce. Pierwsze badania nad biologią molekularną HCV ( z ang. hepatitis C virus) zostały przeprowadzone w 1989 roku. Wtedy też, odkryto jego istnienie oraz zanalizowano wszystkie jego podtypy występowania. Stwierdzono, że funkcjonuje on w 6 różnych genotypach, z których każdy dzieli się na podtypy. Podział ten wynika z różnicy prowadzonego leczenia w stosunku do danego podtypu. Najciężej hospitalizuje się podtyp b genotypu 1, który dodatkowo występuję najczęściej i najsłabiej reaguje na terapię. W większości przypadków, wirus HCV gromadzi i namnaża się w wątrobie, lecz może przetrwać także w innych miejscach organizmu tj. trzustka, tarczyca, śledziona czy układ nerwowy. Wirus tego typu rozwija się od dwóch tygodni do sześciu miesięcy. Główną konsekwencją WZW C jest pozapalna marskość wątroby i rak przenoszenia WZW C Zasadniczo WZW C jest chorobą zakaźną, co oznacza, że można się jej zarazić w sposób pośredni i bezpośredni. Do najczęstszych dróg przenoszenia HCV należą: Droga parenteralna, czyli przezskórna. Osoba może zarazić się wirusem poprzez przetoczenie krwi i inne kontakty z krwią. Np. zakażenie podczas wizyty u fryzjera, stomatologa, tatuażysty, osoby wykonującej zabiegi akupunktury, w szpitalu. W takich okolicznościach może dojść do zakłucia igłą źle wyjałowioną. Ponadto, szczególnie narażone są osoby stosujące środki narkotyczne metodą dożylną. Kontakty seksualne. Ten sposób zakażenia należy do prawdopodobnych, ale najrzadziej spotykanych. Droga horyzontalna i wertykalna – opiera się na zakażeniu okołoporodowym kobiety. Kliknij "Polub tę stronę", a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami. Według Światowej Organizacji Zdrowia na dane z 2010 roku, na świecie żyje około 170 milionów chorych na WZW C a główną drogą zakażenia okazywał się niesterylny sprzęt medyczny lub kosmetyczny. Najrzadziej spotykaną metodą było zarażenie poprzez transfuzję krwi, z racji rozwoju medycyny i technik. Kto jest w grupie podwyższonego ryzyka? Agencje badawcze działające pod skrzydłami Organizacji Narodów Zjednoczonych, regularnie, co roku przeprowadzają badania na temat liczby osób, które prawdopodobnie są nosicielami wirusa WZW C, ale wcale o tym nie wiedzą. Weryfikacja jest dość trudna, ale uwzględniając potencjalnie zagrożone osoby cel łatwo się realizuje. Przede wszystkim organizowane są tematyczne happeningi, podczas których uświadamia się ludzi o istniejącym wirusie i zaprasza na darmowe badania. Badania laboratoryjne przeprowadza się u osób z tzw. grupy podwyższonego ryzyka, do której zalicza się: Osoby po wielokrotnych transfuzjach krwi i preparatów krwiopochodnych, Chorych na hemofilię, Pacjentów dializowanych, Pacjentów po przeszczepach, Pracowników szpitali i innych oddziałów służby zdrowia, Narkomanów, osoby uzależnione od środków odurzających, Osoby homoseksualne lub hetero posiadające więcej niż jednego partnera seksualnego, W jaki sposób wykryć u siebie WZW typu C? Jeżeli istnieją pewne przesłanki świadczące o prawdopodobnym zarażeniu wirusem ssRNA z rodziny Flaviviridae rodzaju Hepacivirus należy jak najszybciej zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego i poinformować go swoich przypuszczeniach. Podstawowa diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu krwi i analizie wyników. Lekarz podczas rozmowy z pacjentem pyta o przeprowadzone zabiegi np. przetoczenia krwi, zabiegi operacyjne, kontakty ze służbą zdrowia, stosowanie narkotyków czy zabiegi stomatologiczne. Następnie w razie wystąpienia ryzyka, zleca się badanie krwi na wykrycie obecności przeciwciał anty-HCV i poprzez potwierdzenie zakażenia za pomocą obecności materiału genetycznego wirusa. Wyniki badań interpretowane są przez specjalistę od chorób zakaźnych. Jak przedstawia się podstawowy przebieg choroby? Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest bardzo trudne do wykrycia, ponieważ najłagodniejsza postać przebiega zupełnie bezobjawowo. Pacjent może funkcjonować z wirusem przez 20, a nawet 30 lat nie odczuwając żadnych dolegliwości. Jest to dość problematyczne, ponieważ ww. przypadkach wirus daje o sobie znać w postaci marskości wątroby, która w zaawansowanym stadium jest trudna do wyleczenia i prowadzi do śmierci pacjenta. Marskość wątroby jest rezultatem rozwoju procesu zapalnego narządu. We wczesnym rozpoznaniu jest możliwe jej zastopowanie, a także wykonanie przeszczepu. Jednak, według statystyk u 85 % osób zarażonych prędzej czy później pojawia się zapalenie wątroby i ma ono postać przewlekłą. Do najbardziej spotykanych typów pacjentów zaliczają się mężczyźni i osoby starsze. Na początku nie obserwują oni u siebie znaczących dolegliwości, prócz zmęczenia. Zazwyczaj do wykrycia problemu dochodzi przypadkowo, przy kontrolnych badaniach, tzw. prób wątrobowych. Kiedy wirus HCV zostanie zdiagnozowany, lekarz natychmiastowo zleca dogłębniejsze badania typu biopsja wątroby, test ELISA (test immunoenzymatyczny) a następnie przechodzi do leczenia. Czy z zapalenia typu C da się wyleczyć? Podstawowymi lekami stosowanymi podczas leczenia WZW typu C są: interferon (IFN; białko człowieka o różnym działaniu w tym przeciwwirusowym), który zazwyczaj zaleca się podczas ostrych zakażeń wirusem wątroby oraz rybawiryna (RB; syntetyczny lek przeciwwirusowy) stosowana podczas przewlekłych i ostrych zakażeń. Zdiagnozowane ostre WZW C, w Polsce podlega administracyjnemu obowiązkowi leczenia szpitalnego, mimo że jest rzadko wykrywane. Terapia trwa od dwóch do dwunastu tygodni i jest zasadniczo leczeniem objawowym. Skuteczność jej nie przekracza 40 %. Leczenie uważa się za udane, jeśli po 6 miesiącach od zakończenia terapii w krwi pacjenta nie wykryje się tzw. RNA wirusa. Niestety, nie każdy pacjent w odpowiedni sposób reaguje na leczenie. U kilku do kilkunastu procent pacjentów jest ono przerywane, ponieważ pojawiają się powikłania i działania niepożądane. Zazwyczaj dochodzi do dolegliwości grypopochodnych, uczucia zmęczenia, bólu głowy i mięśni oraz do zaburzeń nastroju. Również podczas terapii, u części pacjentów lekarze zmuszenie są do zmiany dawek leku właśnie ze względu na pojawiające się objawów. Podsumowując, nie każdy przypadek pacjenta zakażonego WZW typu C da się uratować przed śmiercią. Około 40% przeżywa i są zdrowi. Drugie tyle ma zaawansowane stadium choroby pojawiające się wraz z marskością wątroby i potrzebą jej przeszczepienia. U 10 % pacjentów dochodzi do choroby nowotworowej, z której wychodzi 3 % . Dlatego też, należy uświadamiać społeczeństwo przed wirusem HCV, przestrzegać zasad higieny w swoich zakładach i szpitalach. Jest to istotne, ponieważ dotychczas nie wynaleziono skutecznej szczepionki przeciwko WZW C. Jaka jest możliwa profilaktyka? Niestety, mimo licznie otwartych badań nad WZW C, do tej pory nie stworzono szczepionki chroniącej przed chorobą. Dlatego też bardzo ważne jest uświadamianie społeczeństwa przed ryzykiem i metodach zarażenia. Warto zapobiegać przed rozmnażaniem się wirusa, ponieważ jego posiadanie jest bardzo niebezpieczne dla organizmu człowieka i prowadzi do śmierci. Przeciwdziałanie przed wirusem HCV opiera się na kilku, ogólnych, ale ważnych zasadach higieny. Przede wszystkim należy przestrzegać zasad aseptyki w szpitalu i ambulatorium. Kolejno, istotna jest ostrożność w postępowaniu z krwią i jej produktami. Dodatkowo, należy pamiętać o ochronie skóry poprzez używanie jednorazowych rękawiczek. Osobom posiadającym wielu partnerów zaleca się stosowanie środków antykoncepcyjnych w postaci prezerwatywy. Jak widać, większość zasad dotyczy osób przeprowadzających różnego typu zabiegi kosmetyczne lub lecznicze. Placówki zdrowia mają obowiązek przestrzegania szczegółowych przepisów dotyczących zapobiegania zakażeniom, w tym WZW typu C. Generalnie, przetaczanie krwi i preparatów krwiopochodnych powinno być ograniczone do minimum i tylko w absolutnie koniecznych przypadkach. Co więcej, szpital ma obowiązek przeprowadzać badania na obecność wirusa osobom w nim przebywającym i będących w grupie ryzyka.